Skip to content 
سبد خرید خالی است.
بخشنامه ها
بخشنامه معافیت مالیاتی تقسیم ارث بین وراث (شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۴۳)
شماره: ۲۰۰/۱۴۰۵/۴۳ تاریخ: ۱۴۰۵/۰۵/۳۱ پیوست: ندارد
بسمه تعالی
مخاطبان/ذینفعان: ادارات کل امور مالیاتی
موضوع: عدم شمول مالیات نسبت به تقسیم اموال متوفی میان وراث
براساس ماده ۱۷ قانون مالیاتهای مستقیم، اموال و داراییهایی که در نتیجه فوت شخص به وراث انتقال مییابد، مطابق مقررات مشمول مالیات بر ارث است. در این ارتباط متذکر میگردد با عنایت به مفاد بخشنامه شماره ۲۰۰/۹۵/۴۴ مورخ ۱۳۹۵/۰۷/۱۳، مقررات ماده ۳۲۶ قانون امور حسبی و ماده ۵۹۱ قانون مدنی، تقسیم اموال و داراییهای موضوع ماده ۱۷ قانون مالیاتهای مستقیم بین وراث اعم از اینکه به تراضی ورثه باشد یا به حکم دادگاه، حتی با فرض عدم تساوی و لزوم پرداخت یا اصلاح یا سازش مابهالتفاوت سهم هر یک از وراث، از این بابت مشمول مالیات دیگری نخواهد بود.
لازم به ذکر است با توجه به تبصره (۴) ماده ۱۷ قانون مالیاتهای مستقیم، در صورتی که پس از تنظیم تقسیمنامه و مشخص شدن سهم وراث، هر یک از ورثه سهم تعیین شده خود از اموال موضوع بندهای (۲)، (۴) و (۵) ماده ۱۷ قانون یادشده را به اشخاص ثالث یا وراث دیگر انتقال دهد، انتقال مزبور علاوه بر مالیات بر ارث مذکور در صدر این بخشنامه، مشمول مالیات طبق مقررات فصل مربوط (حسب مورد) خواهد بود.
سید محمدهادی سبحانیان رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
📝 تحلیل جامع بخشنامه ۲۰۰/۱۴۰۵/۴۳: آیا تقسیم اموال بین وراث مشمول مالیات مضاعف است؟ ⚖️
یکی از ابهامات همیشگی مودیان و حتی کارآموزان حسابداری در پروندههای مالیات بر ارث و دادرسی مالیاتی، بحث پرداخت مالیات در زمان «تقسیم ترکه» است. 🤔 خیلیها نگرانند که پس از پرداخت مالیات بر ارث اولیه، هنگام تنظیم تقسیمنامه بین وراث هم مجبور به پرداخت مالیات مجدد بشن! 💸
سازمان امور مالیاتی 🏢 در تاریخ ۱۴۰۵/۰۵/۳۱ با صدور بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۴۳ 📄، بالاخره به این اختلاف نظرها پایان داده و رویه قطعی رو مشخص کرده. در این مقاله به بررسی دقیق و تحلیل این بخشنامه میپردازیم: 👇
🏛️ ۱. اصل ماجرا: مالیات بر ارث پابرجا است
بر اساس ماده ۱۷ قانون مالیاتهای مستقیم (ق.م.م) ⚖️، کلیه اموال و داراییهایی که در نتیجه فوت شخص به وراث منتقل میشه، مشمول مقررات مالیات بر ارثه. این بخشنامه به هیچ وجه نافی مالیات بر ارثِ اولیه نیست؛ بلکه تمرکز اون روی اتفاقاتِ پس از شمول مالیات بر ارث است. 💡
🤝 ۲. معافیتِ فرآیند تقسیم از مالیاتِ دوباره
🌟 نکته طلایی بخشنامه اینجاست: زمانی که اموال مشمول ماده ۱۷ شدند، حالا اگر وراث بخواهند این اموال را بین خودشون تقسیم کنند، این «تقسیم کردن» معامله جدیدی محسوب نمیشه! 🚫💸 فرقی نمیکنه این تقسیم از طریق مراجع قانونی (مثل حکم دادگاه ⚖️) انجام بشه یا با توافق و تراضی ورثه 🤝 (موضوع ماده ۳۲۶ قانون امور حسبی و ماده ۵۹۱ قانون مدنی). در هر دو حالت، سازمان امور مالیاتی بابت این توافق، هیچ مالیاتِ دیگهای مطالبه نخواهد کرد. ✔️
⚖️ ۳. تکلیف تقسیم نابرابر و پرداخت مابهالتفاوت چیست؟
یکی از چالشهای رایج عملی اینه که معمولاً اموال به صورت کاملاً مساوی قابل تقسیم نیستند. 🤷🏻♀️ مثلاً ملکی به یکی از وراث میرسه و او برای جبران ارزش بیشترِ ملک، مبلغی رو به عنوان «سازش» یا «مابهالتفاوت» به سایر وراث پرداخت میکنه. 💰 سازمان امور مالیاتی تو این بخشنامه صراحتاً اعلام کرده که حتی با فرض عدم تساوی ⚖️ و لزوم پرداخت مابهالتفاوت بین وراث، باز هم این مراودات مالی مشمول هیچ مالیات جدیدی نمیشه. 🎉
🚨 ۴. خط قرمز مالیاتی: فروش پس از تنظیم تقسیمنامه (تبصره ۴ ماده ۱۷)
بخشنامه یک استثنای بسیار مهم داره که بیتوجهی به اون جرایم سنگینی در پی خواهد داشت! 🛑 اگر پروسه تقسیم تمام بشه و «تقسیمنامه قطعی» تنظیم بشه 📝، سهم هر یک از وراث مشخصه. حالا اگر پس از این مرحله، یکی از وراث بخواد سهم اختصاصی خودش (از اموال بندهای ۲، ۴ و ۵ ماده ۱۷) رو به شخص دیگهای بفروشه یا واگذار کنه 🏘️، این یه معامله کاملاً مستقله! در این حالت، انتقالدهنده علاوه بر اینکه مالیات بر ارث اولیه رو داده، باید مالیات نقل و انتقال مربوط به اون فصل (مثلاً مالیات نقل و انتقال املاک) رو هم طبق قانون پرداخت کنه. 📉
📌 خلاصه و نتیجهگیری: 🎯 فرآیند تنظیم تقسیمنامه ترکه بین وراث، یک رویدادِ مشمولِ مالیاتِ مضاعف نیست ❌ و رد و بدل شدن پول بین وراث برای تراز کردن سهمها، کاملاً معاف از مالیاته. ✅ اما انتقال و فروشِ سهمِ قطعیشده به اشخاص دیگر پس از پایان تقسیم، مشمول مالیاتِ نقلوانتقالِ خودش خواهد بود. ⚠️
👩🏻💼 نیاز به مشاوره دارید؟ چنانچه در مراحل انحصار وراثت، تنظیم لوایح دفاعیه مالیاتی و یا پرداخت مالیات بر ارث با چالش مواجه هستید، برای بررسی دقیق پرونده خود و دریافت مشاوره تخصصی میتوانید با ما در ارتباط باشید