شماره: د/۲۳۵/۲۶۷۶۳ تاریخ: ۱۴۰۵/۰۴/۰۶ پیوست: دارد
بسمه تعالی
وزارت امور اقتصادی و دارایی سازمان امور مالیاتی کشور معاونت تحول هوشمند نظام مالیاتی دفتر حسابرسی سیستمی و مدیریت ریسک
ادارات کل امور مالیاتی با سلام و احترام؛
با عنایت به تولید اوراق تشخیص سیستمی اظهارنامههای عملکرد ۱۴۰۳ در اجرای مقررات ماده (۹۷) و بند (الف) ماده (۲۹) آییننامه اجرایی ماده (۲۱۹) قانون مالیاتهای مستقیم موارد ذیل را به استحضار میرساند:
۱. اوراق تشخیص صادره و فرم قواعد مرتبط با آن در “سامانه سنیم” در بخش نامههای استاندارد برای ادارات امور مالیاتی ذیربط قابل مشاهده و بهره برداری می باشد.
۲. فرمول محاسباتی هر قاعده، در فرم قواعد بارگذاری شده در “سامانه سنیم” قابلیت نمایش ندارند، لذا جهت اطلاع همکاران محترم فرمت کامل آن به پیوست ارسال میشود.
شایان ذکر است فرم قواعد (به همراه فرمولهای محاسباتی) به زودی در کارتابل ابلاغ الکترونیک مؤدیان قرار گرفته و برای مؤدیان محترم قابل مشاهده و بهره برداری خواهد بود.
همچنین به پیوست نامه شماره ۲۰۰/۵۱۹۵۷/د مورخ ۱۴۰۴/۰۷/۱۵ “رئیس کل محترم سازمان متبوع” جهت وحدت رویه و رفع ابهامات رسیدگی به اعتراضات مؤدیان در خصوص اوراق سیستمی صادره ارسال میشود.
جهانگیر رحیمی مدیرکل دفتر حسابرسی سیستمی و مدیریت ریسک

بخشنامه اوراق تشخیص سیستمی عملکرد ۱۴۰۳؛ گامی نو در هوشمندسازی مالیاتی
سازمان امور مالیاتی کشور با ابلاغ یک بخشنامه جدید، نحوه صدور و مبانی محاسباتی اوراق تشخیص عملکرد سال ۱۴۰۳ را مشخص کرد. این ابلاغیه که در تاریخ ۱۴۰۵/۰۴/۰۶ صادر شده است، نشاندهنده تغییرات جدی در فرآیند دادرسی مالیاتی و حرکت به سمت شفافیت بیشتر است.
در این مقاله از وبسایت چکاه حساب، به بررسی دقیق جزئیات این بخشنامه و تأثیر آن بر کار حسابداران و مودیان میپردازیم.
۳ نکته کلیدی و تکاندهنده در بخشنامه جدید
سازمان مالیاتی در این ابلاغیه سه موضوع بسیار مهم را مطرح کرده است که رویکرد سیستم را نسبت به عملکرد ۱۴۰۳ مودیان روشن میکند:
۱. صدور ۱۰۰٪ سیستمی اوراق بر اساس ماده ۹۷
در اجرای مقررات ماده ۹۷ قانون مالیاتهای مستقیم، اوراق تشخیص عملکرد سال ۱۴۰۳ به صورت کاملاً سیستمی و بر اساس الگوریتمهای هوشمند صادر شدهاند. این یعنی فرآیند سنتی ممیزمحور جای خود را به محاسبات نرمافزاری داده است. این اوراق و قواعد پشت آن هماکنون در «سامانه سنیم» برای ادارات مالیاتی قابل دسترسی است.
۲. ارسال فرمولهای مخفی محاسباتی به ادارات
یک نکته جالب در بند ۲ بخشنامه وجود دارد؛ فرمولهای ریاضی که سیستم با آنها مالیات را حساب کرده، در محیط خود «سامانه سنیم» برای ماموران مالیاتی قابل مشاهده نیست! به همین دلیل، سازمان مالیاتی فرمت کامل این فرمولها را ضمیمه کرده تا ممیزین بدانند دیتای سیستم چطور استخراج شده است.
۳. بارگذاری فرمولها در کارتابل مودیان (انقلاب شفافیت)
مهمترین بخش بخشنامه: سازمان امور مالیاتی اعلام کرده است که به زودی، فرم قواعد به همراه فرمولهای محاسباتی دقیق در کارتابل ابلاغ الکترونیک مودیان قرار خواهد گرفت. این یعنی مودی دیگر فقط با یک رقم نهایی مواجه نیست، بلکه میتواند خطبهخط محاسبات سیستم را بررسی کند.
این بخشنامه چه تأثیری روی روند اعتراضات دارد؟
تا پیش از این، مودیان به دلیل مبهم بودن نحوه محاسبه مالیات، اعتراضاتی کلی و بدون سند ثبت میکردند. اما حالا با دسترسی به فرمولهای محاسباتی سیستم در کارتابل، ورق برگشته است:
امکان ثبت اعتراض مستدل: حسابداران و مشاوران مالیاتی میتوانند با فرمولهای خودِ سازمان، محاسبات را راستیآزمایی کنند. اگر سیستم در اعمال ضرایب، هزینههای قابل قبول (ماده ۱۴۷ و ۱۴۸) یا معافیتها دچار خطای نرمافزاری شده باشد، میتوان یک اعتراض مستدل و لایحه دفاعیه قوی مبتنی بر باگهای سیستم تنظیم کرد.
وحدت رویه و پایان سلیقهگرایی: در پایان نامه قید شده که دستورالعمل خاصی (پیوست نامه شماره ۲۰۰/۵۱۹۵۷/د) جهت رفع ابهامات و ایجاد وحدت رویه در رسیدگی به اعتراضات مودیان ابلاغ شده است. این یعنی ماموران مالیاتی حق ندارند در مواجهه با اعتراض به اوراق سیستمی، سلیقهای عمل کنند.
نتیجهگیری و توصیه فنی چکاه حساب
با سیستمی شدن اوراق تشخیص، دفاع مالیاتی از حالت سنتی خارج شده و کاملاً تخصصی و فرمولمحور شده است. توصیه میکنیم به محض ابلاغ برگ تشخیص عملکرد ۱۴۰۳ در کارتابل خود، فرم قواعد پیوست آن را دانلود کرده و با اسناد حسابداری خود تطبیق دهید.
تیم مشاوران مالیاتی چکاه حساب آمادگی دارد تا با تحلیل فرمولهای سیستمی ابلاغشده برای مجموعه شما، دقیقترین لوایح اعتراضی و مستدل را برای دفاع در هیئتها تنظیم کند.