آیین نامه: 3869/ت52885/هـ

آيين نامه اجرايي ماده (34) اصلاحی قانون ماليات های مستقيم مصوب 1394

شماره:3869/ت52885هـ

تاريخ: 1395/01/21

تصويب­نامه هيأت وزيران

بسمه تعالي

“با صلوات بر محمد و آل محمد”

وزارتامور اقتصادي و دارايي-وزارت امور خارجه-وزارت دادگستري

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي-سازمان ثبت اسناد و املاک کشور

هيأت وزيران در جلسه 1395/01/15 به پيشنهاد شماره 210229 مورخ 1394/11/10 وزارت امور اقتصادي و دارايي و به استناد تبصره (2) ماده (34) اصلاحي قانون ماليات­هاي مستقيم ـ مصوب 1394 – آيين ­نامه اجرايي ماده يادشده را به شرح زير تصويب کرد:

آيين­ نامه اجرايي ماده (34) اصلاحي قانون ماليات­هاي مستقيم ـ مصوب 1394 

ماده 1ـ در اين آيين­ نامه اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به کار مي روند:

الف ـ قانون: قانون ماليات‏ هاي مستقيم و اصلاحيه‏ هاي بعدي آن.

ب ـ اداره امور مالياتي صلاحيت‏دار: اداره امور مالياتي که آخرين اقامتگاه متوفي در محدوده آن واقع شده است.

ج ـ اقامتگاه: به ترتيب مقرر در قانون مدني.

د ـ مودي: اشخاص موضوع صدر ماده (26) قانون (وراث متوفي (منفردا يا مجتمعا) يا ولي يا امين يا قيم يا نماينده قانوني آنها).

هـ ـ تابعيت: به ترتيب مقرر در قانون مدني.

وـ سازمان: سازمان امور مالياتي کشور.

ماده 2ـ اشخاص مذکور در ماده (34) قانون، تکليفي درخصوص دريافت گواهي موضوع اين آيين­ نامه از مودياني که حسب ماده (26) قانون نسبت به تسليم اظهارنامه مالياتي در موعد مقرر قانوني اقدام کرده ­اند و گواهي ­هاي موضوع ماده فوق را در خصوص اموال و دارايي هاي متوفي دريافت کرده ­اند، براي همان اموال و دارايي ها ندارند.

تبصره ـ در مواردي که در اجراي بند (ب) ماده (26) قانون، بخشي از ارزش يک مال پس از کسر ديون محقق، واجبات مالي و عبادي و هزينه کفن و دفن، مشمول ماليات نشود، باقيمانده آن مال به نسبت ارزش کل مال مزبور در زمان فوت، به مأخذ و نرخ هاي بندهاي (1) تا (5) ماده (17) قانون مشمول ماليات خواهد بود.

ماده 3ـ مودياني که حسب ماده (26) قانون نسبت به تسليم اظهارنامه مالياتي در موعد مقرر قانوني اقدام نکرده ‏اند، مکلفند قبل از دريافت يا انتقال و يا ثبت اموال و دارايي‏ هاي فوق، گواهي موضوع ماده (34) قانون را دريافت نمايند. حکم اين ماده در مورد مودياني که گواهي موضوع ماده مذکور را براي تمام يا قسمتي از اموال و دارايي‏ هاي متوفي دريافت نکرده ‏اند نيز جاري است.

تبصره 1ـ موديان ‏بايد نسبت به تسليم گواهي حصر وراثت براي دريافت گواهي موضوع ماده (34) قانون اقدام نمايند. در صورتي که گواهي مذکور از طريق مراجع ذي‏ربط به سازمان ارسال شده باشد، نياز به تسليم مجدد آن توسط مودي نمي‏ باشد.

تبصره 2ـ اشخاص موضوع تبصره (3) ماده (17) قانون، مکلف به ارايه تأييديه اداره کنسولي وزارت امورخارجه براي تعيين تابعيت وراث و متوفي مي ‏باشند.

ماده 4ـ در اجراي ماده (39) قانون و تبصره آن، چنانچه حسب رسيدگي اداره امور مالياتي صلاحيت دار، به اشخاص مذکور در اين ماده مالياتي تعلق نگيرد و يا ماليات متعلق را پرداخت کرده باشند، اداره امور مالياتي صلاحيت دار مکلف است بنا به درخواست متقاضي، گواهي موضوع ماده (34) قانون را صادر کند.

ماده 5 ـ اشخاص مذکور در ماده (34) قانون، مطابق حکم ماده مذکور مجاز نخواهند بود قبل از اخذ گواهي پرداخت ماليات مذکور در اين آيين ­نامه و يا گواهي موضوع بند (ج) ماده (26) قانون، اموال و دارايي‏ هاي متوفي را به وراث يا موصي‏ له تسليم کنند و يا به نام آنها ثبت يا تقسيم و يا معاملاتي راجع به اموال و دارايي‏ هاي مزبور انجام دهند.

تبصره ـ اموال موضوع بندهاي (1) و (2) و (3) و (4) ماده (34) قانون، مشمول مقررات اين آيين ­نامه نخواهند بود.

ماده 6 ـ اداره امور مالياتي صلاحيت دار موظف است در صورت تخلف اشخاص مذکور در ماده (34) قانون (به استثناي اشخاص موضوع بندهاي (2) و (6) ماده (34) و اشخاص موضوع بندهاي (1) و (2) ماده (2) قانون) باتوجه به مسئوليت تضامني آنان با مودي، طبق مقررات اين قانون نسبت به مطالبه ماليات و جرايم متعلقه از آنان اقدام کند.

تبصره ـ سازمان در صورتي‏ که به مواردي از عدم ارسال حکم يا انتقال اموال بدون اخذ مفاصاحساب مالياتي از سوي محاکم دادگستري، ادارات اجراي احکام دادگستري، ادارات ثبت اسناد و املاک کشور، سازمان اوقاف و امورخيريه و اداره سرپرستي صغار و محجورين، صندوق­ هاي دادگستري، صندوق‏هاي ادارات ثبت اسناد و املاک کشور و اشخاص موضوع بندهاي (1) و (2) ماده (2) قانون برخورد نمايد، موظف است تخلف کارکنان مقصر و شرکا و معاونان آنها را براي اعمال مجازات ‏هاي موضوع اين ماده به دستگاه اجرايي ذي‏ربط و مراجع قضايي حسب مورد گزارش و يا اقامه دعوا کند.

ماده 7ـ اشخاص مذکور در ماده (34) قانون مکلفند در صورت استعلام سازمان يا اداره امور مالياتي صلاحيت‏دار، مشخصات اموال و دارايي‏ هاي متوفي نزد خود را به سازمان يا اداره مذکور حسب مورد اعلام کنند.

ماده 8 ـ در موارد درخواست گواهي موضوع ماده (34) قانون، اداره امور مالياتي موظف است پس از بررسي و رسيدگي‏ هاي لازم نتيجه رسيدگي را در قالب کاربرگي (فرمي) که حداقل دربرگيرنده اطلاعات هويتي، نوع و ارزش اموال و دارايي‏ ها، نرخ و مبلغ ماليات متعلق باشد به مودي ابلاغ و در صورت پرداخت ماليات، گواهي موضوع ماده مذکور را جهت ارايه به مرجع ذي‏ربط صادر کند.

ماده 9ـ گواهي موضوع ماده (34) قانون توسط اداره امور مالياتي صلاحيت‏دار براي هر يک از اموال و دارايي ‏ها به تفکيک به صورت موردي و ظرف مدت يک هفته پس از پرداخت ماليات متعلق صادر خواهد شد.

ماده 10ـ اعتبار گواهي موضوع ماده (34) قانون حسب مورد تا تاريخ تحويل، ثبت، انتقال و يا معامله اموال و دارايي براي ذي نفع يا ذي نفعان مندرج در گواهي مذکور مي ‏باشد.

ماده 11ـ در مواردي که مودي در اجراي مقررات ماده (26) قانون، نسبت به تسليم اظهارنامه در موعد مقرر قانوني اقدام کرده باشد، در موارد درخواست صدور گواهي موضوع ماده (34) قانون چنانچه مال و دارايي موردنظر در اظهارنامه و يا رسيدگي اداره امور مالياتي در اجراي ماده (26) قانون منظور نشده باشد، ابتدا ‏بايد نسبت به اصلاح رسيدگي و ارزيابي اموال و دارايي ‏ها و گواهي صادره در اجراي ماده مذکور اقدام و سپس ماليات متعلق با رعايت مقررات ماده (17) قانون تعيين شود.

ماده 12ـ سپرده ‏ها و سودهاي متعلق متوفي نزد بانک‏ها و اشخاص موضوع تبصره ماده (145) قانون، به نرخ بند (1) ماده (17) قانون و سپرده‏ ها و سودهاي متعلق متوفي نزد ساير اشخاص به نرخ مذکور در بند (3) ماده (17) قانون تحت عنوان ساير اموال و دارايي مشمول ماليات است.

ماده 13ـ چنانچه درخصوص ميزان ماليات مشخصه بين مودي و اداره امور مالياتي اختلاف باشد، پس از پرداخت ماليات تعيين شده، ضمن صدور گواهي موضوع ماده (34) قانون، اعتراض مودي قابل طرح در مراجع حل اختلاف مالياتي موضوع مواد (216)، (238)، (244)، (247)، (251) و (251) مکرر قانون مي­ باشد. در صورتي که طبق رأي قطعي مراجع مذکور، مشخص شود مالياتي اضافه پرداخت شده است، اضافه پرداختي ماليات با رعايت مقررات مسترد خواهد شد.[1]

ماده 14ـ در مواردي که مودي بدون انتقال اموال و دارايي متوفي به نام خود، قصد انتقال اموال و دارايي به اشخاص ثالث يا وراث ديگر را داشته باشد، علاوه بر پرداخت ماليات موضوع فصل ماليات بر ارث و صدور گواهي موضوع ماده (34) قانون، مطابق مقررات مربوط مشمول ماليات نقل و انتقال مربوط به آن اموال و دارايي ‏ها نيز مي‏ باشد.

ماده 15ـ چنانچه قبل از تحويل و يا انتقال اموال و دارايي‏ هاي متوفي به وراث، يکي يا تعدادي از ورثه فوت شوند، در اين حالت با توجه به مقررات اين آيين­ نامه و آيين­ نامه موضوع ماده (26) قانون، کليه اقدامات براي دو يا چند متوفي به صورت جداگانه انجام و محاسبه مي‏ شود.

ماده 16ـ نمونه کاربرگ (فرم) گواهي ‏هاي موضوع ماده (34) قانون، توسط سازمان تهيه و در اختيار متقاضيان قرار مي گيرد.

اسحاق جهانگيري

معاون اول رييس جمهور

[1] . به موجب دادنامه شماره 439 مورخ 1399/03/20 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري، اين ماده ابطال شد. تصوير دادنامه مذکور به موجب بخشنامه شماره 210/99/42 مورخ 1399/04/21 معاون حقوقي و فني مالياتي ارسال شد.