شرایط بخشودگی جرایم ماده ۲۲ سامانه مودیان

شماره: ۲۰۰/۱۴۰۴/۵۷ تاریخ: ۱۴۰۴/۰۶/۱۵ موضوع: نحوه بخشودگی جرایم ماده (۲۲) قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان دوره‌های مالیاتی زمستان ۱۴۰۲ الی بهار ۱۴۰۴ و مالیات عملکرد سال ۱۴۰۲ 

متن بخشنامه:

در راستای تکریم مؤدیان محترم مالیاتی، میزان و نحوه بخشودگی جرائم موضوع ماده (۲۲) قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان به شرح زیر تعیین و اعلام می‌شود:

۱. طبق قسمت اخیر تبصره (۲) ماده (۲۲) قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان، چنانچه عدم انجام تکالیف مقرر در قانون مذکور خارج از اختیار مؤدی باشد، جرائم موضوع ماده مذکور به صورت ۱۰۰ درصد مورد بخشودگی قرار می‌گیرد⁵.

۲. مودیانی که جرایم موضوع بند (الف) ماده (۲۲) قانون پایانه‌های فروشگاهی بابت دوره‌های مالیاتی زمستان ۱۴۰۲ لغایت پاییز ۱۴۰۳ سامانه مودیان آنها به موجب بخشنامه‌های شماره ۲۰۰/۱۴۰۳/۲۴ (۱۴۰۳/۰۸/۲۹) و ۲۰۰/۱۴۰۳/۵۱ (۱۴۰۳/۱۱/۱۵) مورد بخشودگی قرار گرفته است (به جز مشمولین بند ۱ بخشنامه‌های مذکور)، در صورت بهبود و ارتقای پایبندی خود در صدور و ثبت صورت‌حساب الکترونیکی در دوره مالیاتی تابستان سال ۱۴۰۴ می‌توانند با رعایت مفاد بندهای (۴) و (۵) این بخشنامه، علاوه بر بخشودگی‌های قبلی، از بخشودگی‌های این بخشنامه نیز بهره‌مند شوند⁶.

۳. نحوه بخشودگی جرایم برای دوره‌های مالیاتی زمستان ۱۴۰۳ و بهار ۱۴۰۴:

۱-۳- با رعایت بند (۱)، در صورتی که اشخاص مشمول مالیات بر ارزش افزوده نسبت به مسترد نمودن اظهارنامه دوره چهارم سال ۱۴۰۳ تا تاریخ ۱۴۰۴/۰۲/۳۰ و پرداخت مالیات متعلق، و همچنین مسترد نمودن اظهارنامه دوره اول سال ۱۴۰۴ تا تاریخ ۱۴۰۴/۰۵/۲۸ و پرداخت مالیات متعلق اقدام نمایند (یا فاقد بدهی باشند/درخواست استرداد کنند)، در صورت عدم اعتراض به برگ مطالبه جریمه، جرایم طبق جدول (۱) بخشوده می‌شود.

(نکته: در صورت پرداخت بدهی دوره زمستان ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۴/۰۶/۳۰، میزان بخشودگی ۹۵ درصد مقادیر جدول ۱ خواهد بود).

جدول (۱) – میزان بخشودگی جرایم زمستان ۱۴۰۳ و بهار ۱۴۰۴

میزان فروش خارج از سامانه به کل فروش ابرازی در اظهارنامه	میزان بخشودگی اشخاص حقوقی (درصد)	میزان بخشودگی صاحبان مشاغل (درصد)
تا ۱۰ درصد	۱۰۰	۱۰۰
بالاتر از ۱۰ تا ۲۵ درصد	۹۵	۹۸
بالاتر از ۲۵ تا ۵۰ درصد	۹۰	۹۶
بالاتر از ۵۰ تا ۷۵ درصد	۸۵	۹۴
بالاتر از ۷۵ تا ۱۰۰ درصد	۸۰	۹۲

۲-۳- در خصوص مؤدیانی که برای ارزش افزوده فراخوان نشده‌اند یا صرفاً کالا/خدمات معاف عرضه می‌کنند (به استثنای مکلفین بودجه سنواتی)، بخشودگی طبق جدول (۲) و به نسبت میزان فروش فاقد صورتحساب به کل فروش ابرازی است

جدول (۲) – میزان بخشودگی برای مؤدیان بند (۲-۳)

میزان فروش فاقد صورتحساب الکترونیکی به کل فروش درآمد	میزان بخشودگی اشخاص حقوقی (درصد)	میزان بخشودگی صاحبان مشاغل (درصد)
تا ۱۰ درصد	۱۰۰	۱۰۰
بالاتر از ۱۰ تا ۲۵ درصد	۹۵	۹۸
بالاتر از ۲۵ تا ۵۰ درصد	۹۰	۹۶
بالاتر از ۵۰ تا ۷۵ درصد	۸۵	۹۴
بالاتر از ۷۵ تا ۱۰۰ درصد	۸۰	۹۲

نکته: برای مؤدیانی که طبق قوانین بودجه سنواتی مکلف به صدور صورتحساب بوده‌اند، میزان بخشودگی ۹۰ درصد مقادیر جدول (۲) خواهد بود.

تبصره: ۱۰۰ درصد جرائم بند (الف) ماده ۲۲ مربوط به درآمد حاصل از خدمات درمانی/داروخانه‌ها که مابه‌ازای آن از بیمه‌های پایه و تکمیلی دریافت شده (تا پایان ۱۴۰۳)، بخشوده می‌گردد.

۴. نحوه بخشودگی جرایم زمستان ۱۴۰۲ لغایت پاییز ۱۴۰۳ (برای تسویه‌کنندگان در موعد مقرر):

اگر مؤدیان بدهی ارزش افزوده این دوره‌ها را تا مواعید مقرر در جدول (۳) پرداخت کرده باشند (یا فاقد بدهی باشند)، جرایم طبق جدول (۴) بخشوده می‌شود.

جدول (۳) – مواعید پرداخت بدهی

دوره مالیاتی	موعد پرداخت یا ترتیب پرداخت
زمستان ۱۴۰۲	۱۴۰۳/۰۹/۲۸
بهار ۱۴۰۳	۱۴۰۳/۰۹/۲۸
تابستان ۱۴۰۳	۱۴۰۳/۰۹/۲۸
پاییز ۱۴۰۳	۱۴۰۳/۱۱/۲۴

جدول (۴) – میزان بخشودگی برای مؤدیان خوش‌حساب (بند ۴)

(بر اساس نسبت خرید و فروش خارج از سامانه در اظهارنامه تابستان ۱۴۰۴)

نسبت مجموع خرید و فروش خارج از سامانه به مجموع کل	میزان بخشودگی اشخاص حقوقی (درصد)	میزان بخشودگی صاحبان مشاغل (درصد)
تا ۱۰ درصد	۱۰۰	۱۰۰
از ۱۰ تا ۲۵ درصد	۹۸	۹۹
از ۲۵ تا ۵۰ درصد	۹۶	۹۸
از ۵۰ تا ۷۵ درصد	۹۴	۹۷
از ۷۵ تا ۱۰۰ درصد	۸۲	۹۶

۵. نحوه بخشودگی جرایم زمستان ۱۴۰۲ لغایت پاییز ۱۴۰۳ (برای کسانی که در موعد مقرر تسویه نکرده‌اند):

اگر بدهی تا تاریخ ۱۴۰۴/۰۶/۳۰ پرداخت یا ترتیب پرداخت داده شود، بخشودگی طبق جدول (۵) خواهد بود.

جدول (۵) – میزان بخشودگی برای مؤدیان بند (۵) 

نسبت مجموع خرید و فروش خارج از سامانه به مجموع کل	میزان بخشودگی اشخاص حقوقی (درصد)	میزان بخشودگی صاحبان مشاغل (درصد)
تا ۱۰ درصد	۱۰۰	۱۰۰
از ۱۰ تا ۲۵ درصد	۹۷	۹۸
از ۲۵ تا ۵۰ درصد	۹۴	۹۶
از ۵۰ تا ۷۵ درصد	۹۱	۹۴
از ۷۵ تا ۱۰۰ درصد	۸۸	۹۲

۶. در صورت اعتراض به برگ مطالبه و تعدیل بیش از ۱۰ درصد جریمه در دادرسی، بخشودگی معادل ۹۸ درصد جداول مربوطه خواهد بود. اگر تعدیل ۱۰ درصد یا کمتر باشد، بخشودگی ۸۰ درصد جداول اعمال می‌شود.

۷. در خصوص قراردادهای حق‌العمل‌کاری، در صورت احراز ادعا، جریمه از «آمر» مطالبه نمی‌شود و باید از «حق‌العمل‌کار» مطالبه شود.

۸. ادارات کل فقط باید نسبت به مطالبه جرایم فروش‌های کتمان شده (که در هیچ‌یک از ستون‌های اظهارنامه ابراز نشده) اقدام کنند. جرایم فروش‌های “خارج از سامانه” به صورت سیستمی مطالبه می‌شود. فروش کتمان‌شده مشمول این بخشنامه نمی‌باشد.

۹. ادارات کل مکلفند از تاریخ ابلاغ این بخشنامه تا ۱۰ روز پس از پایان انقضای تسلیم اظهارنامه تابستان ۱۴۰۴، از اقدامات اجرایی برای وصول جرایم خودداری کنند.

سقف تفویض اختیار بخشودگی پس از اعمال درصدهای این بخشنامه، برای مؤدیان ارزش افزوده تا مبلغ ۶۲۵ میلیارد ریال و برای سایر مؤدیان تا ۱,۲۵۰ میلیارد ریال برای هر سال است. مبالغ بالاتر نیاز به تصمیم معاون درآمدهای مالیاتی دارد.

سید محمدهادی سبحانیان

رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

 

بخشنامه نحوه و میزان بخشودگی جرایم مربوط به ماده 22  قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان

در ادامه تحلیل دقیق و نکات کلیدی مدیریتی این بخشنامه ارائه شده است:

۱. سیاست «تشویق در برابر شفافیت» (نه صفر و یک)

برخلاف بسیاری از قوانین که رویکرد صفر و یکی دارند (یا جریمه می‌شوید یا نمی‌شوید)، این بخشنامه یک رویکرد پلکانی (Sliding Scale) دارد.

• تحلیل: سازمان پیام می‌دهد که «هر چقدر شفاف‌تر باشید، جریمه کمتری می‌پردازید».

• مدرک: جداول بخشنامه نشان می‌دهند که اگر فروش ثبت‌نشده در سامانه کمتر از ۱۰٪ کل فروش باشد، ۱۰۰٪ جرایم بخشیده می‌شود. اما هرچه این درصد بالاتر رود (عدم شفافیت بیشتر شود)، درصد بخشودگی کاهش می‌یابد.

۲. تکنیک «گروگان‌گیری هوشمند» برای اصلاح رفتار آینده

یکی از هوشمندانه‌ترین بخش‌های این بخشنامه، مشروط کردن بخشودگی جرایم گذشته به رفتار آینده است.

• تحلیل: اگر مؤدی بخواهد جرایم سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ او بخشیده شود، باید در دوره مالیاتی تابستان ۱۴۰۴ رفتار خود را اصلاح کرده و صورتحساب الکترونیکی صادر کند. این یعنی سازمان از جرایم گذشته به عنوان اهرمی برای تضمین اجرای قانون در سال ۱۴۰۴ استفاده کرده است.

• مدرک: در بند ۲ اشاره شده که «در صورت بهبود و ارتقای پایبندی خود در صدور و ثبت صورتحساب الکترونیکی در دوره مالیاتی تابستان سال ۱۴۰۴» می‌توانند از بخشودگی‌های جدید بهره‌مند شوند.

۳. تفکیک بین «خطای سیستمی» و «فرار مالیاتی»

این بخشنامه تفاوت بسیار مهمی بین «فروش خارج از سامانه» و «کتمان فروش» قائل شده است.

• تحلیل: سازمان می‌پذیرد که ممکن است مؤدی هنوز به سامانه مسلط نباشد (فروش خارج از سامانه)، و برای این مورد بخشودگی قائل می‌شود. اما اگر مؤدی فروشی داشته باشد که کلاً در اظهارنامه نیاورده باشد (کتمان)، هیچ رحم و بخشودگی‌ای در کار نیست.

• مدرک: بند ۸ صراحتاً می‌گوید اگر فروش کتمان‌شده احراز شود، مشمول این بخشنامه و بخشودگی نخواهد بود.

۴. حمایت ویژه از بخش درمان و دارو

• تحلیل: با توجه به اینکه درآمد داروخانه‌ها و مراکز درمانی از طریق بیمه‌ها کاملاً شفاف و قابل رصد است، سازمان سختگیری روی سامانه مؤدیان برای این بخش را کاهش داده و عملاً آن‌ها را از نگرانی بابت جرایم این دوره معاف کرده است.

• مدرک: تبصره‌ای که ۱۰۰٪ جرایم بخش درآمدی حاصل از بیمه‌های پایه و تکمیلی را می‌بخشد.

۵. فرصت جبران برای بدحساب‌ها (با جریمه پنهان)

بخشنامه دو مسیر برای بخشودگی دارد: یکی برای کسانی که بدهی را به موقع داده‌اند (جدول ۴) و یکی برای کسانی که تا شهریور ۱۴۰۴ بدهی را می‌دهند (جدول ۵).

• تحلیل: اگرچه به بدحساب‌ها هم فرصت داده شده، اما با مقایسه جدول ۴ و ۵ می‌بینیم که در شرایط مشابه، درصدهای بخشودگی برای گروه دوم کمی کمتر است (مثلاً به جای ۹۸٪، شده ۹۷٪). این یعنی «تأخیر هزینه دارد، اما راه بسته نیست».

• مدرک: مقایسه جدول ۴ و جدول ۵.

۶. تاریخ‌های حیاتی

برای مدیران مالی و صاحبان کسب‌وکارهایی که می‌خواهند از این فرصت استفاده کنند، دو تاریخ در این تحلیل بسیار حیاتی است:

1. پایان شهریور ۱۴۰۴ (۱۴۰۴/۰۶/۳۰): آخرین مهلت برای پرداخت اصل بدهی مالیات بر ارزش افزوده جهت استفاده از بخشودگی‌ها.

2. دوره تابستان ۱۴۰۴: دوره‌ای که عملکرد مؤدی در آن، ملاک قضاوت برای بخشیدن گناهان گذشته خواهد بود.

نتیجه‌گیری نهایی

این بخشنامه یک «عفو عمومی مشروط» است. سازمان امور مالیاتی می‌داند که پیاده‌سازی سامانه مؤدیان دشوار است، بنابراین به جای درگیر شدن در پرونده‌های بی‌پایان جریمه، به مؤدیان می‌گوید: «گذشته را فراموش می‌کنیم، به شرطی که از تابستان ۱۴۰۴ درست عمل کنید و درآمدهای خود را کتمان نکنید.»