بخشنامه عدم تعلق مالیات بر ارزش افزوده به خدمات نظارت و طراحی در پروژه‌های مسکن مهر و نهضت ملی مسکن

وزارت امور اقتصادی و دارایی سازمان امور مالیاتی کشور معاونت تحول هوشمند نظام مالیاتی

شماره: ۲۱۰/۱۶۶۰۸/د تاریخ: ۱۴۰۴/۰۸/۲۷

جناب آقای طاهری نژاد رئیس محترم مرکز دادرسی مالیاتی

با سلام و احترام؛

بازگشت به نامه شماره ۲۱۴/۵۸۱۶۸/د مورخ ۱۴۰۴/۰۸/۰۴، به آگاهی می‌رساند؛

مطابق بند (الف) تبصره (۱۰) قانون بودجه سال ۱۴۰۳ کل کشور «میزان مالیات طرح (پروژه) های مسکن مهر بابت هر واحد مسکن مهر و واحدهای احداثی موضوع قانون جهش تولید مسکن مصوب ۱۴۰۰/۵/۱۷ (شامل ساخت، آماده‌سازی، محوطه‌سازی، زیربنایی و روبنایی) برای سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۳ در طرح (پروژه)های تفاهم‌نامه سه‌جانبه با سازندگان، تعاونی‌ها و پیمانکاران فرعی طرف قرارداد با آنها با هر نوع قرارداد و با معرفی وزارت راه و شهرسازی معادل سه میلیون (۳،۰۰۰،۰۰۰) ریال برای هر واحد تعیین می‌گردد و هیچ‌گونه مالیات دیگری به غیر از مالیات بر ارزش افزوده بابت خرید مصالح به این طرح (پروژه)ها تعلق نمی‌گیرد».

از آنجایی که در بند مذکور به صراحت و صرفاً به تعلق مالیات بر ارزش افزوده نسبت به خرید مصالح اشاره شده است، لذا به نظر این معاونت خدمات نظارت و طراحی پروژه‌های مطروحه که جزئی از فرآیند ساخت است، مشمول مالیات بر ارزش افزوده نمی‌باشد.

محمد برزگری سرپرست معاونت تحول هوشمند نظام مالیاتی

تحلیل بخشنامه عدم شمول ارزش افزوده خدمات مسکن مهر و ملی

۱. هسته اصلی اختلاف چه بوده است؟ در پروژه‌های پیمانکاری، معمولاً کل مبلغ قرارداد (شامل مصالح، دستمزد، نظارت و طراحی) مشمول ۹٪ یا ۱۰٪ مالیات بر ارزش افزوده می‌شود. اما در پروژه‌های “مسکن مهر” و “نهضت ملی مسکن”، قانون‌گذار برای کاهش قیمت تمام‌شده مسکن، معافیت‌هایی در نظر گرفته است. ابهام اینجا بود که آیا “خدمات مهندسی” (مثل نظارت و طراحی) هم مثل “خرید مصالح” مشمول ارزش افزوده است یا خیر؟ ممیزان مالیاتی معمولاً تمایل داشتند که از خدمات هم ارزش افزوده بگیرند.

۲. استدلال حقوقی بخشنامه (نکته کلیدی): آقای برزگری (نویسنده نامه) از یک استدلال حقوقی قوی استفاده کرده است: “تخصیص صریح”. قانون بودجه ۱۴۰۳ گفته است: «هیچ‌گونه مالیات دیگری … به غیر از مالیات بر ارزش افزوده بابت خرید مصالح… تعلق نمی‌گیرد.» استدلال این است: چون قانون‌گذار کلمه “خرید مصالح” را آورده و کلمه “خدمات” را نیاورده، پس اصل بر این است که خدمات (نظارت و طراحی) معاف هستند. این یک تفسیر به نفع مؤدی مالیاتی است.

۳. نکات مهم برای حسابداری و رسیدگی:

• تفکیک قراردادها: اگر شرکت شما پیمانکار این پروژه‌هاست، باید در صورت‌وضعیت‌ها و فاکتورها، بخش “مصالح” را از بخش “خدمات مهندسی/نظارت/طراحی” کاملاً تفکیک کنید.

• سند حسابداری:

  • برای خرید مصالح: مالیات بر ارزش افزوده تعلق می‌گیرد (باید پرداخت و ثبت شود).

  • برای خدمات نظارت/طراحی: هیچ ارزش افزوده‌ای نباید در فاکتور فروش لحاظ شود و نباید از کارفرما دریافت شود.

• سال‌های مالی درگیر: این بخشنامه سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۳ را پوشش می‌دهد. اگر در این سال‌ها پرونده باز مالیاتی دارید یا برگ تشخیص صادر شده که روی خدمات نظارت ارزش افزوده بریده‌اند، با استناد به این نامه می‌توانید در هیئت‌های حل اختلاف، رأی را بشکنید.

۴. مخاطب نامه کجاست؟ نامه خطاب به “رئیس مرکز دادرسی مالیاتی” است. این یعنی این نامه مستقیماً برای حل اختلاف در پرونده‌های باز صادر شده و حکم “وحدت رویه” در رسیدگی‌ها را دارد.

خلاصه: این بخشنامه بار مالیاتی پروژه‌های مسکن ملی را کاهش می‌دهد و به صراحت اعلام می‌کند که دولت حق ندارد از خدمات مهندسی (نظارت و طراحی) در این پروژه‌های خاص، مالیات بر ارزش افزوده بگیرد.